Amenore (Adet Görememe) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Süreci
Amenore, kadının belirli bir süre boyunca adet görememesi durumudur. Normalde adet döngüsü 21–35 gün arasında düzenli olarak gerçekleşir. Ancak bazı kadınlarda çeşitli nedenlere bağlı olarak adet kanaması hiç başlamayabilir veya daha önce düzenli olan adet döngüsü durabilir. Bu durum “amenore” olarak adlandırılır.
Amenore, bir hastalık değil; altta yatan bir sorunun belirtisidir. Bu nedenle mutlaka doğru şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Amenore Türleri
Amenore iki ana başlık altında incelenir:
1. Primer Amenore (İlk Adetin Hiç Görülmemesi)
Kız çocuğu 15 yaşına gelmesine rağmen hiç adet görmemişse primer amenore kabul edilir.
Genellikle doğuştan gelen yapısal problemler, hormon düzensizlikleri veya genetik nedenlerle oluşur.
2. Sekonder Amenore (Daha Önce Adet Görüp Sonradan Kesilmesi)
Daha önce adet gören bir kadının en az 3 ay boyunca adet görmeyi bırakması durumudur.
Bu durum yaygındır ve çoğu zaman tedavi edilebilir nedenlere bağlıdır.
Amenorenin Belirtileri
Amenorenin en belirgin belirtisi adet görememektir; ancak buna eşlik eden başka semptomlar da olabilir:
Gebelik şüphesi
Sıcak basması
Kilo artışı veya aşırı kilo kaybı
Kıllanma artışı (hirsutizm)
Sivilce artışı
Göğüslerden süt gelmesi (galaktore)
Baş ağrısı veya görme problemleri
Yorgunluk, halsizlik
Stres, ruhsal değişiklikler
Bu belirtiler altta yatan hormonal bir problemin işareti olabilir.
Amenore Neden Olur?
Amenorenin pek çok nedeni olabilir. Bunların çoğu tedavi edilebilir durumlardır.
Hormonal Nedenler
Polikistik Over Sendromu (PCOS)
Tiroid hormon bozuklukları
Prolaktin yüksekliği
Hipofiz bezi hastalıkları
Yapısal (Anatomik) Nedenler
Rahim içinde perde (uterin septum)
Rahim yokluğu veya yapısal anomaliler
Rahim içi yapışıklık (Asherman Sendromu)
Diğer Nedenler
Gebelik
Aşırı spor / aşırı kilo kaybı
Düşük kiloya bağlı hormon baskılanması
Yeme bozuklukları
Yoğun stres
Menopozun başlaması
Doğum kontrol ilaçlarının bırakılması sonrası geçici duraklama
Kahramanmaraş’ta sıkça görülen tiroid problemleri ve PCOS, adet düzensizliği ve amenorenin en yaygın nedenlerindendir.
Amenore Nasıl Teşhis Edilir?
Doğru teşhis, sağlıklı bir tedavi planı açısından önemlidir. Genellikle şu adımlar uygulanır:
Jinekolojik muayene
Ultrason ile rahim ve yumurtalıkların değerlendirilmesi
Hormon tahlilleri
Gebelik testi
Gerekirse MR veya histeroskopi
Özellikle adet düzensizliği birkaç ay devam etmişse mutlaka bir kadın doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Amenore Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi tamamen nedenine bağlıdır.
Hormon bozukluğu varsa
Tiroid ilaçları
Prolaktin düşürücü ilaçlar
Yumurtlamayı düzenleyici tedaviler
PCOS kaynaklı amenore
Kilo dengelenmesi
İnsülin duyarlılığını artıran ilaçlar
Adet düzenleyici hormon tedavileri
Rahim içi yapışıklık (Asherman) varsa
Histeroskopik cerrahi ile yapışıklık açılır.
Aşırı stres veya kilo kaybına bağlıysa
Yaşam tarzı düzenlemesi
Sağlıklı beslenme ve egzersiz planı
Menopoz başlangıcıysa
Uygun hormon desteği planlanabilir.
Her tedavi kişiye özel planlanır; bu nedenle kendi kendine ilaç kullanmak doğru değildir.
Amenore Tedavi Edilebilir mi?
Evet, çoğu kadın doğru tedavi ile tekrar düzenli adet görmeye başlar.
Önemli olan, adet kesilmesinin nedenini doğru belirlemektir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
15 yaşına gelmesine rağmen hiç adet görmeyen genç kızlar
Daha önce adet görüp 3 ay boyunca adet kesilmesi yaşayan kadınlar
Aşırı kıllanma, kilo artışı, prolaktin belirtileri olanlar
Gebelik planlayan ancak adet düzeni oturmayan kadınlar
Bu durumlar mutlaka kadın doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
#KahramanmaraşKadınDoğum
#KahramanmaraşJinekoloji
#KahramanmaraşAdetDüzensizliği
#KahramanmaraşAmenore
#AdetGörememe
#KahramanmaraşKadınSağlığı
#KahramanmaraşTüpBebek
#KahramanmaraşGebelikTakibi
#HormonalDenge
#PCOSAdetDüzensizliği
#TürkçeKadınSağlığıBilgi